ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

ΧΡΗΣΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

Μέλη : 400
Περιεχόμενο : 673
Εμφανίσεις Περιεχομένου : 305143
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση

ΕκτύπωσηE-mail

ΜΙΚΡΗ ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΑΡΜΕΝΙΟΥΣ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ

Αρμενιοί - Ιστορία



Σε απόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων ΝΑ από την πόλη της Κυπαρισσίας βρίσκεται το χωριό Αρμενιοί, ένα από τα πλέον ιστορικά και γραφικότερα χωριά της Μεσσηνίας. Ένας μικρός συνοικισμός που κατόρθωσε να επιζήσει μέσα από πολλές και ισχυρές θύελλες ανά τους αιώνες. Ανατολικά του χωριού δεσπόζει το βουνό Γεράνιο.




Ο ιστορικός Ιερός Ναός των Αγίων Πάντων Αρμενιών. (Στο βάθος το όρος Γεράνιο).



Το όνομά του, χάνεται στα βάθη των αιώνων και οι εκδοχές για την προέλευσή του, είναι αρκετές. Έτσι, λέγεται ότι:



a). Οφείλει την ονομασία του, σε κάποιον Αρμένη (κάτοικο της Αρμενίας) ο οποίος κατοίκησε στην περιοχή σαν μεγάλος τσιφλικάς.
b). Στα χρόνια 1684-1689 οι Τούρκοι και οι Ενετοί πάσχιζαν ποιος από τους δυο θα κρατήσει την Πελοπόννησο, κάτι το οποίο κατάφεραν οι δεύτεροι. Οι Ενετοί έφτασαν στην Πελοπόννησο με το στόλο τους, ο οποίος ήταν τόσο μεγάλος που εντυπωσίασε τους κατοίκους. Αποτέλεσμα του θαυμασμού αυτού ήταν το παρακάτω ποίημα:

Να καθόμουν κι' αλόγιαζα του Ρήγα την αρμάδα
πως «αρμενίζει» κι έρχεται σα νύφη στολισμένη
γυρεύει κόλφο (κόλπο) για να μπει, λιμένα για ν' αράξει
γυρεύει το Χαλήλ Πασά, για να τον πολεμήσει
με τετρακόσια κάτεργα, με 'ξήντα δυο φρεγάδες.

(Ιστορία Ελληνικού Έθνους).

Από το αρμένισμα των πλοίων (όχι βέβαια μόνο των ενετικών) και επειδή το χωριό τότε βρισκόταν χαμηλά προς τη θάλασσα, λένε πως μπορεί το όνομά του να προήλθε απόαυτό.

c). Στην εποχή του Βυζαντίου, τότε που αυτοκράτορας ήταν ο Ρωμανός ο Β', ο στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς ξαναπαίρνει την Κρήτη. Στα 961 π.Χ. έφερε Αρμένιους για να ενισχύσει το ντόπιο στοιχείο και έτσι ιδρύθηκε το χωριό Αρμένοι στο νομό Χανίων, το οποίο υπάρχει και σήμερα. Στη συνέχεια, έμποροι Αρμένιοι ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, στην οποία έδωσαν το όνομά τους.


d). Οφείλει το όνομά του στον Αργοναύτη Ορμενό ή Αρμενό που ήταν εγγονός του θεού των ανέμων Αίολου, γιος του Κερκάφου και πατέρας του βασιλιά Αμύντωρα. Μερικοί από τους Αργοναύτες, στο ταξίδι τους για την Κολχίδα, σταμάτησαν στη Λήμνο όπου οι γυναίκες είχαν διώξει όλους τους άντρες του νησιού. Στη συνέχεια όμως εκδιώχθηκαν στη Σπάρτη και στη Τριφυλία. Ο Αρμένος εγκαταστάθηκε στην περιοχή και έδωσε το όνομά του.



Στην ιστορική εποχή, το χωριό το συναντάμε πιο δυτικά, στη σημερινή τοποθεσία «Πρίντζιπα». Εντελώς τυχαία στην περιοχή ανακαλύφθηκε μία κολώνα αρχαίου ναού (4ου-3ου αιώνα π.Χ.). Η ύπαρξη τέτοιου ναού μαρτυρά ότι η περιοχή είχε οικονομική άνεση. Μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού, ο ναός μετατράπηκε σε Χριστιανικό. Έως τα τέλη του 19ου αιώνα, στην περιοχή υπήρχε η εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου, την οποία λέγεται ότι έχτισε ο ίδιος ο Μεγάλος Κωνσταντίνος σε μία εκστρατεία του στην Πελοπόννησο. Πολύ κοντά στην εκκλησία βρισκόταν και βρίσκεται ακόμα και σήμερα η πηγή του Πρίντζιπα με το νερό της να βγαίνει από τους βράχους.

Το 1204 μ.Χ. η Βυζαντινή Αυτοκρατορία πέρασε στα χέρια των Φράγκων, οι οποίοι τη μοίρασαν όπως τους βόλευε. Οι Ενετοί, μεταξύ των άλλων πήραν και την Πελοπόννησο στην οποία επιβλήθηκαν με ήπια μέσα και όχι με τη βία. Έτσι λοιπόν η περιοχή κατοικήθηκε από αυτούς και από τάγματα Καπουκίνων Μοναχών από τους οποίους η περιοχή πήρε το όνομα «Καπουτσί».

Από το χωριό πέρασαν πολλοί κατακτητές με καταστροφικές για τους κατοίκους αλλά και τις περιουσίες τους συνέπειες (Σκοτωμοί, αιχμαλωσίες κ.λ.π). Έτσι, πέρα από την κάθοδο των Σλάβων, περί τον δέκατο μ.Χ αιώνα, ακολούθησαν:

1204-1430: Ενετοί
1446-1684: Τούρκοι

1684-1715: Ενετοί
1715-1821: Τούρκοι

1941-1944: Γερμανοί και Ιταλοί.

Τέλος βίωσαν και την κατάρα του εμφύλιου σπαραγμού.

Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους υπάρχει κατάλογος με τα ονόματα αξιωματικών και στρατιωτών από τους Αρμενιούς που πήγαν στην πολιορκία της Μεθώνης υπό τις διαταγές του στρατηγού Μήτρου Αναστασόπουλου, καθώς και κατάλογος με του αιχμαλώτους του Ιμπραήμ.

Το χωριό συμμετείχε σε όλους τους εθνικούς αμυντικούς ή απελευθερωτικούς αγώνες (Μικρά Ασία, Αλβανικό Έπος, Αντίσταση, Κύπρος) προσφέροντας πολλά από τα παιδιά του, θυσία στο βωμό της Πατρίδας.

Επί Ενετών έγινε η πρώτη επίσημη απογραφή στην Πελοπόννησο στην οποία αναφέρεται ότι το 1689 οι Αρμενιοί είχαν 60 κατοίκους. Το 1830 αριθμεί 150 ψυχές και είναι ένα από τα πρώτα χωριά της Μεσσηνίας σε πληθυσμό. Το 1897 οι Αρμενιοί φθάνουν τους 245 κατοίκους γεγονός που δείχνει ότι το χωριό άκμαζε (η εύφορη γη του συνέβαλλε σημαντικά σε αυτό), ενώ το 1940 το χωριό φθάνει στο μεγαλύτερο σημείο πληθυσμιακής ανάπτυξής του και αριθμεί 529 κατοίκους. Από το 1960 όμως και μετά, το χωριό πλήττεται από την αστυφιλία και οι κάτοικοί του μειώνονται σημαντικά.



Το 1912 οι Αρμενιοί αποσπάστηκαν διοικητικά από το δήμο Κυπαρισσίας και έγιναν κοινότητα. Το 1928 οι Αρμενιοί «έκτισαν αποικία» το διπλανό χωριό Σπηλιά, κάτι που είχε και αρνητικές συνέπειες, αφού το νερό της πηγής «Μάννα» (ΝΑ του χωριού) το διεκδίκησαν  και οι Σπηλαίοι. Τελικά συμφωνήθηκε να το κατέχουν για επτά ημερόνυχτα οι Σπηλαίοι και για τον υπόλοιπο μήνα οι Αρμεναίοι.

Το χωριό είναι πλούσια σε λαογραφία, ήθη και έθιμα. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:



1. Ο υπολογισμός της ώρας από τους κατοίκους γινόταν ως εξής: Στη μέση περίπου του ύψους του βουνού Γεράνιου υπάρχουν γυμνά βράχια. Όταν οι ακτίνες του ήλιου έπεφταν στα βράχια αυτά, τότε υπολόγιζαν ότι η ώρα ήταν περίπου 12 με 1 το μεσημέρι. Για το λόγο αυτό το σημείο των συγκεκριμένων βράχων ονομάστηκε «Ρολόι».

2. Τους καλοκαιρινούς μήνες που οι κάτοικοι του χωριού δούλευαν στα χωράφια, έφτιαχναν «καλύβες» από ξύλα και φτέρες για να τους προφυλάσσουν από τον καυτό ήλιο και λιγότερο από τη νύχτα. Οι καλύβες φτιάχνονταν τον Ιούνιο και κατοικούνταν έως το Σεπτέμβριο όταν και τις εγκατέλειπαν για να ξαναφτιάξουν καινούργιες την επόμενη χρονιά.

3. Στα πλαίσια της τοπικής παράδοσης συγκαταλέγεται και ο Αρμεναίικος γάμος. Οι γάμοι γίνονταν από προξενιό και η νύφη έπρεπε να έχει προίκα απαραίτητα. Οι γάμοι γίνονταν Κυριακή απόγευμα, αλλά το γλέντι άρχιζε από την Πέμπτη.



Λαϊκή αρχιτεκτονική


Τη λαϊκή αρχιτεκτονική του χωριού την αποτελούν τα παραδοσιακά σπίτια με τους θόλους τους, η εκκλησία των Αγίων Πάντων (στη φωτογραφία), το σχολείο, η εκκλησία του «Καπουτσί», η εκκλησία του «Λουτρού», ο παραδοσιακός νερόμυλος.



α). Η εκκλησία του χωριού χτίστηκε το 1877 σε σχήμα ορθογώνιου παραλληλεπίπεδου με το καμπαναριό της κολλημένο μπροστά μαζί με τις δύο καμπάνες δωρεά των κατοίκων που βρίσκονται στα ξένα. Οι εικόνες του τέμπλου με Αγιορείτικες αγιογραφίες φτιαγμένες το 1920 είναι εκπληκτικής τέχνης και ομορφιάς.



β). Το 1920 άρχισε να κτίζεται το σχολείο στη βόρια πλευρά του χωριού. Ήταν και είναι το καμάρι των Αρμεναίων. Τον εξωτερικό του χώρο διαμόρφωσαν οι κατά καιρούς μαθητές του με την εποπτεία των δασκάλων τους φυτεύοντας ποικιλία φυτών και δένδρων, ώστε να μοιάζει με «μικρές Βερσαλλίες». Το δε συντριβάνι με τα χρυσόψαρα αποτελούσε «αξιοθέατο» για την περιοχή.



γ). Στη δυτική πλευρά του χωριού βρίσκονται το εκκλησάκι της Πανα(ί)τσας του Καπουτσί.



δ). Στην ίδια πλευρά και λίγο βόρια, ευρίσκεται το εκκλησάκι της Πανα(γ)ίτσας του Λουτρού, το οποίο είναι πιο παλιό, γεγονός το οποίο μαρτυρούν οι εικόνες που βρέθηκαν σε αυτό και οι οποίες, συντηρήθηκαν επιστημονικά (αναπαλαιώθηκαν)  και διαφυλάσσονται με ευθύνη του ενοριακού Ιερέα και όλων των κατοίκων, με επικεφαλής τον εκάστοτε Πρόεδρο.



ε). Στο δρόμο προς το χωριό Ποδογορά, (Περδικονέρι) υπάρχουν ερείπια παραδοσιακού νερόμυλου όπου οι κάτοικοι μέχρι και το 1955 πήγαιναν το σιτάρι τους για άλεσμα.

Ο νερόμυλος λειτουργούσε με το νερό της πηγής «Μάννα», το οποίο έπεφτε από την «χούρχουρη» στη «φτερωτή». Το όνομα «Μάννα» το έχει πάρει και η γύρω περιοχή.



στ). Στην πλατεία του χωριού ευρίσκεται το κτήριο το οποίο στεγάζει τον κοινοτικό ξενώνα, το γραφείο τού κοινοτικού συμβουλίου και την βιβλιοθήκη. Στον ίδιο χώρο, δεσπόζει το μνημείο των ηρώων του χωριού. Τέλος στην πλατεία υπάρχουν τρείς ταβέρνες και δύο παραδοσιακά καφενεία.



Το κύριο καλοκαιρινό κηπευτικό προϊόν του χωριού είναι η μπάμια. Οι Αρμενιοί είναι από τους μεγαλύτερους τροφοδότες μπάμιας της Ελληνικής Αγοράς. Στο χωριό από το 1966 έχει συσταθεί κηπευτικός Συνεταιρισμός ο οποίος  προωθεί την πώλησή της, σε όλες τις Ελληνικές αγορές.

Σήμερα, ένα από τα βασικά του προϊόντα είναι το λάδι., περίφημο και παγκοίνως γνωστό, για τη γεύση του.



Θρησκευτικές εορτές & Πολιτιστικές εκδηλώσεις



i. Το χωριό εορτάζει την Κυριακή των Αγίων Πάντων (κινητή εορτή) με Αρχιερατική θεία λειτουργία. Ακολουθεί το «πανηγύρι», με  παραδοσιακή μουσική και τραγούδια.

ii. Μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, (ένα Σάββατο πρίν από τις 15), διοργανώνεται η "γιορτή της μπάμιας" στην πλατεία του χωριού, όπου προσφέρεται δωρεάν μπάμια ψημένη στο φούρνο.

iii.Στις 15 Αυγούστου εορτάζεται η «Κοίμηση της Θεοτόκου» στο ομώνυμο εκκλησάκι του Καπουτσί. Το επισκέπτεται σύσσωμο το χωριό καθώς και κάτοικοι των γύρω περιοχών, οι οποίοι αφού παρακολουθήσουν με κατάνυξη τη Θεία Λειτουργία, αποχωρούν με το κέρασμα στο χέρι (η παράδοση μας κληρονόμησε το λουκούμι) και εγκαθίστανται στα καφενεία του χωριού, όπου αρχίζει η ουζοποσία, μέχρι τελικής πτώσεως.

iv. Στις 23 Αυγούστου εορτάζονται τα «εννιάμερα» της Παναγίας, στο ομώνυμο εκκλησάκι του Λουτρού.

v. Την τελευταία Κυριακή των Απόκρεω και την καθαροδευτέρα, ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος «ΚΑΠΟΥΤΣΙ», διοργανώνει αποκριάτικο party στο κτήριο του Σχολείου, με δωρεάν ή.σχεδόν δωρεάν είσοδο, με φαγητό και γλέντι έως πρωίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα πολιτιστικά δρώμενα και όχι μόνο, τα έχει αναλάβει ο τοπικός πολιτιστικός Σύλλογος, ο οποίος χάρις στις άοκνες προσπάθειες του προέδρου του και των μελών του, έχει κατορθώσει να συντηρήσει αλλά και να αναβαθμίσει, ό, τι κληρονομήσαμε, από τους άξιους προγόνους μας.

Οι κάτοικοι του χωριού, σέβονται πολύ τον «Ξένιον Δία». Γι' αυτό, ο οποιοσδήποτε επισκέπτης, γνωστός ή άγνωστος, θα τύχει της παραδοσιακής Αρμεναίικης φιλοξενίας, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας.



Σας περιμένουμε, λοιπόν!



(Η μικρή αυτή ξενάγηση στους Αρμενιούς, είναι απόσπασμα, από το βιβλίο του Δικηγόρου-Καθηγητή Διονυσίου Δ. Σελούλη).